1
دانشجوی دکترای گروه باستان شناسی دانشگاه مازندران
2
استاد گروه باستان شناسی دانشگاه مازندران
3
دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
4
استادیار بازنشستۀ گروه باستان‌شناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان
چکیده
نگاشته‌های تاریخی در واپسین سال‌های شاهنشاهی ساسانی، به ویژه دوران پادشاهی اردشیر سوم، کم و مخدوش است؛ بنابراین سکه‌های آن عصر، به خصوص دینارهای طلا، می‌تواند اطلاعات فراوانی را در جایگاه منبعی معتبر ارائه دهد. داده‌های اصلی این پژوهش را سه دینار منحصر به فرد از اردشیر سوم تشکیل می‌دهد که به ترتیب شامل سکه‌های ذیل می‌گردد: 1- دینار رسمی ضرب شده به سال اول پادشاهی، 2- دینار سنگین (heavy dinar)و یکروی یافت شده از مقبرۀ شی تیبانگ (622-666م.؛ Shi Tiebang) در چین، و 3- دینار سنگین ضرب شده در سکستان (سیستان) به سال دوم پادشاهی. این پژوهش بر آن است تا علاوه بر معرفی جامع دینارهای اردشیر سوم، با رهیافت تاریخی به بازسازی قسمتی از تاریخ سیاسی آن دوره، بالاخص تاریخ سیاسی ایالت سکستان بپردازد. در نتیجه ضرب دیناری رسمی در نخستین سال پادشاهی اردشیر سوم، به مانند دینارهای ویژه پادشاهان گذشته، می‌توانست مشروعیت و مقبولیتی کاذب برای این پادشاه نمادین به ارمغان آورد. همچنین پیدا شدن دینار اردشیر سوم در مقبرۀ شی تیبانگ از خاندان سغدی‌تبار شی، می‌تواند شاهدی بر ارتباط این خاندان، به خصوص شخص شی هدان (583-669م.؛ Shi Hedan) با درباریان ساسانی و پساساسانی باشد. در آخر نیز ضرب سکه‌های طلا و نقره به سال دوم پادشاهی اردشیر سوم در سکستان، نشانی از به قدرت رسیدن سپاهبد نیمروز یا پاذگوسپان سرسپردۀ او، پس از دوران فقدان قدرت در سکستان و نواحی شرقی پس از آن، باشد.
سعادت مهر، محمدامین، مهرآفرین، رضا، موسوی حاجی، سید رسول و برجسته دلفروز، بهروز. (1402). پژوهشی بر دینارهای اردشیر سوم ساسانی (629-630م.). (e116913). جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام، 8(2)، e116913
MLA
سعادت مهر، محمدامین، مهرآفرین، رضا، موسوی حاجی، سید رسول، و برجسته دلفروز، بهروز. "پژوهشی بر دینارهای اردشیر سوم ساسانی (629-630م.)" .e116913 ، جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام، 8، 2، 1402، e116913.
HARVARD
سعادت مهر، محمدامین، مهرآفرین، رضا، موسوی حاجی، سید رسول، و برجسته دلفروز، بهروز. (1402). 'پژوهشی بر دینارهای اردشیر سوم ساسانی (629-630م.)'، جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام، 8(2), e116913.
CHICAGO
سعادت مهر، محمدامین، مهرآفرین، رضا، موسوی حاجی، سید رسول و برجسته دلفروز، بهروز، "پژوهشی بر دینارهای اردشیر سوم ساسانی (629-630م.)." جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام، 8 2 (1402): e116913,
VANCOUVER
سعادت مهر محمدامین، مهرآفرین رضا، موسوی حاجی سید رسول، برجسته دلفروز بهروز. پژوهشی بر دینارهای اردشیر سوم ساسانی (629-630م.). جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام. 1402;8(2):e116913.
