تتنگه‌ها از پیچیده‌ترین پدیده‌های زمین‌شناسی (Geomorfology) محسوب می‌شوند. در اقلیم کوهستانی ایران، تنگ یا دربند به معبری باریک گفته می‌شود که از میان دو کوه با دیواره‌های بلند بگذرد و با ایجاد بند دفاعی و استقرار تیراندازان در بالا در دو سوی تنگ، از آن پاسداری می‌شد. از راهبردی‌ترین دربندهای ایران، دربند پارس در منطقه‌ی کهگیلویه و بویراحمد فعلی است که دروازه‌ی ورود به ایالت پارس بود و هنگام حمله‌ی اسکندر مقدونی به پارس، آوردگاه و محل نبرد آریوبرزن هخامنشی با اسکندر گردید. به‌درستی جایگاه دربند پارس بر ما روشن نیست و کوشش پژوهشگران و نظریات مختلف برای آشکار کردن موضع این جای نام، راه به‌جایی نبرد؛ اما همگی در وقوع جنگ دربند پارس در یکی از تنگه‌های منطقه‌ی کهگیلویه و بویراحمد اتفاق نظر دارند. از مهم‌ترین پرسش‌های این پژوهش این است که دربند پارس کجاست؟ که با بهره‌گیری از بررسی میدانی، مطالعات جغرافیای تاریخی و با روش توصیفی- تحلیلی از میان گزینه‌های احتمالی انجام پذیرفت. به‌دلیل کمبود منابع در مورد دربند پارس، نگارندگان با کنکاش در متون تاریخی سطور مختلف مربوط به این جای نام را یافته و در رسیدن به جایگاه این دربند از آن بهره جستند. همچنین با بررسی‌های میدانی، کلیه‌ی دربندهای کهن و راهبردی در پهنه‌ی منطقه‌ی کهگیلویه و بویراحمد شناسایی شد تا با تطبیق نشانه‌های داده شده از متون تاریخی، امکان جایابی و مطابقت با دربند پارس بررسی گردد و پرده‌ی ابهام در مورد مکان این دربند رفع گردد.