انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 4 2 2020 01 21 Survey and Analysis on Animal motifs of Iran textiles بررسی و تحلیل نقشمایه های حیوانی منسوجات ایران در دوره ساسانی 10194 FA مجید ساریخانی Journal Article The art of the Sassanid period is considered as an excerpt from the art of all ages of Iran. The art of this period is an expression of ancient Iranian elements that has come into being in the taste of the artists of that period. The most characteristic of Sasanian art is its decorative designs and one of the manifestations of these designs is in Sasanian textiles Which has had a profound impact on the different periods and had different nations of history in terms of the beauty of appearance and symbolic concepts. They are known as an important feature of Iranian art. Animal designs in Sassanid textiles are more than other motifs and symbols. This research is based on the fact that the species of animals in the Sassanid period was very much considered and analyzes these elements in the textiles of this course.The present paper is descriptive and analytical, and library and field design. The method of data collection is through library studies and field visits, because using valid documents can explain the general features of Sassanian mythology and study their traits and their role in shaping the contours of historical events and the reasons for their occurrence and the purpose of the field is to capture and document their images and analyze them The results indicate that the artistic insight of the Sasanian society has been a belief in Zoroastrian mythology and religion. Which formed the basis of the creation of artwork before Islam. Because each of the beast (hog, deer, ram, etc.), in the Zoroastrian vision and the Avesta book, have a certain philosophical meaning. And on that basis, they were respected by the peoples of that time. thus, the motifs of these animals are abundant in the Sasanian era and each of these animals contained some special meaning for the people of that time.They turned to the Zoroastrian ideology (its peak at the end of this period). The same worldview was created at that time which, they pay more attention to the role of birds and their symbolic meaning more than ever and the shape of the wing on their crown actually refers to their agorasity and extraterrestrialitya. They wanted to make people believe and legitimate. The Sassanid era has a special place in terms of the sanctity of plants (appeasement) in the structures of thought (myths), Because the myths of this continuum are from previous beliefs, one can be mentioned with Zoroastrianism, Mehri and Mani In all of them, the tree played a central role. At the entrance to the Taq, the role of the tree of life is depicted. Other mythological symptoms in takhost is the role of the crescent of the moon. The signs and the role of the crown of Sassanid rulers based on the crescent of the moon have a certain aspect of holiness and mythological status among the ancient Persians. Because many kings used to decorate their clothes, beds and crowns from the crescent of the moon. هنر دوران ساسانی چکیده‌ای از هنر تمامی اعصار ایران و برداشتی از عناصر کهن ایرانی بوده است که در قالب ذوق و سلیقه هنرمندان آن دوره پا به عرصه وجود نهاده است. نقوش تزئینی از مشخصه‌ی آن است و یکی از تجلیات این نقوش در منسوجات ساسانی است که تاثیر عمیقی بر هنر ملل تاریخ گذاشت و از لحاظ زیبایی ظاهری و مفاهیم نمادینی که دارند به عنوان شاخصه مهم هنر ایران شناخته شده اند. نقوش حیوانی در منسوجات ساسانی بیش از سایر نقوش و نمادها خود را جلوه‌گر ساخته و این پژوهش به تحلیل نقشمایه های حیوانی در منسوجات این دوره پرداخته است. نتایج بیانگر آن است که بینش هنری جامع? زمان ساسانی، اعتقاد به اساطیر و آیین زردشتی بوده است که زیربنای اصلی خلق آثار هنری را در قبل از اسلام تشکیل می‌داده است. چرا که هرکدام از جانوران منقوش (گراز، گوزن، قوچ و ...)، در بینش زردشتی و کتاب اوستا دارای معنای فلسفی خاصی هستند و بر همین مبنا مورد احترام مردمان آن زمان بوده‌اند. بنابراین نقوش این جانوران در دوران ساسانی به وفور دیده می‌شود و هرکدام از این جانوران حاویِ معنا و اشارات خاصی برای مردم آن زمان بوده است. هنر دوران ساسانی چکیده‌ای از هنر تمامی اعصار ایران و برداشتی از عناصر کهن ایرانی بوده است که در قالب ذوق و سلیقه هنرمندان آن دوره پا به عرصه وجود نهاده است. نقوش تزئینی از مشخصه‌ی آن است و یکی از تجلیات این نقوش در منسوجات ساسانی است که تاثیر عمیقی بر هنر ملل تاریخ گذاشت و از لحاظ زیبایی ظاهری و مفاهیم نمادینی که دارند به عنوان شاخصه مهم هنر ایران شناخته شده اند. نقوش حیوانی در منسوجات ساسانی بیش از سایر نقوش و نمادها خود را جلوه‌گر ساخته و این پژوهش به تحلیل نقشمایه های حیوانی در منسوجات این دوره پرداخته است. نتایج بیانگر آن است که بینش هنری جامع? زمان ساسانی، اعتقاد به اساطیر و آیین زردشتی بوده است که زیربنای اصلی خلق آثار هنری را در قبل از اسلام تشکیل می‌داده است. چرا که هرکدام از جانوران منقوش (گراز، گوزن، قوچ و ...)، در بینش زردشتی و کتاب اوستا دارای معنای فلسفی خاصی هستند و بر همین مبنا مورد احترام مردمان آن زمان بوده‌اند. بنابراین نقوش این جانوران در دوران ساسانی به وفور دیده می‌شود و هرکدام از این جانوران حاویِ معنا و اشارات خاصی برای مردم آن زمان بوده است. . . . . . . . . . . . https://iaej.sku.ac.ir/article_10194_eeb358fcbf46e89566ad3fe0707820a0.pdf

انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 4 2 2020 01 21 Typology and Analysis of calcolithic Pottery of Harsin County, Kermanshah Province مطالعه سفال دوره مس‌سنگ شهرستان هرسین، استان کرمانشاه 10195 FA پریسا ناصری محمود حیدریان 0000-0001-5888-6770 محمد اقبال چهری Journal Article Harsin city is located in the southeast of Kermanshah province, because of its special geographical location and suitable environmental conditions, it has always been one of the most suitable places for human settlements. The city, with two sections, Harsin and Bistoon, covers an area of ??about ???? km? and is ?? km from the provincial capital. In addition to Meskuh Valley, Chamchamal Plain and Harsin Plain are located in relatively high mountains with fertile soil, suitable climate and abundant water resources, which is quite suitable for agricultural activities. In a survey conducted by Translator and Chrysler in ???? and ????, ??? archaeological sites were identified in this area, and a total of ?? post-colonial settlements were identified based on surface findings, indicating the high importance of the area in the area. According to surface findings, there are a total of ?? settlements belonging to the Era. Archeological studies of abundance and diversity of clay pots in Harsin city's rocky areas show that Harsin city's plains and valleys can be considered as one of the routes of the north-west of south of Lorestan. Therefore, in this article, we try to examine the following questions and hypotheses based on the clay findings. Common Zagros sites during the Copper Age (Old, Middle, New) have been developed in the study area; cultural data from field surveys indicate regional cultural relevance to the Kangavar (Godin and Shegabi) and Mahidasht (J) areas; It is trans-regional with Azerbaijan (Dalma) and the land of Mesopotamia (Obaid). As in other areas of central Zagros in the area under study in ancient Stone Age, Goodin XI culture, in Middle Stone Age, Goodin X, IX cultures and in Late Stone Age, Goodin VIII, VII and VI cultures were prevalent. However, the presence of Mahidasht stone copper pottery in this region also indicates the presence of pottery cultures in the western regions. This article deals with the typology and analysis of pottery of the Harsin region which in addition to its native and local features have some similarities with those of the Kangavar, Mahidasht, Azerbaijan and Mesopotamia. Indicative pottery can be found in the type of pottery, dalma, triple, pottery with a black effect on chickpea and pottery with red cover. The role of the dominant liquids is on geometric imprinted pottery. شهرستان هرسین در جنوب شرقی استان کرمانشاه قرار دارد، به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی و شرایط مناسب زیست‌محیطی، همواره از مکان‌های مستعد استقرار جوامع انسانی بوده است. این شهرستان با دو بخش هرسین و بیستون، دارای مساحتی حدود ???? کیلومترمربع است که با مرکز استان ?? کیلومتر فاصله دارد. در منطقه علاوه بر دره های میان‌کوهی، دشت چمچمال و دشت‌ مرتفع هرسین در بین کوه‌هایی نسبتاًٌ بلند با خاکی حاصلخیز، آب و هوایی مناسب و وفور منابع آبی قرار گرفته است که کاملاً مساعد برای فعالیت‌های کشاورزی بوده است. طی بررسی‌هایی که در سال‌های ???? و ???? توسط مترجم و چهری انجام گرفت، در این منطقه، شناسایی ??? محوطه باستانی بوده شناسایی شده و در مجموع ?? محوطه استقراری از دوران مس‌سنگ بر اساس یافته‌های سطحی شناسایی شد که نشان از اهمیت بالای منطقه در دوره مذکور دارد.. بر اساس یافته‌های سطحی در مجموع ?? محوطه استقراری متعلق به عصر مس‌سنگ است. مطالعات باستان‌شناسی انجام گرفته وفور و تنوع سفال‌‌های شاخص در محوطه‌های مس‌سنگی شهرستان هرسین نشان می‌دهد که دشت‌ها و دره‌های میان‌کوهی شهرستان هرسین را می‌توان یکی از مسیرهای گستردگی سنت سفالی مس‌سنگ از شمال به سمت مناطق جنوبی تر لرستان دانست. لذا در این مقاله سعی بر آن است تا بر اساس یافته های سفالی، پرسش ها و فرضیات زیر را مورد بررسی قرار داد.- داده‌های حاصل از بررسی میدانی منطقه معرف چه نوع الگوی ارتباطی در دوران مس‌سنگ هستند؟کدام‌یک از فرهنگ‌های رایج زاگرس در دوران مس‌سنگ(قدیم، میانه، جدید) در منطقه موردمطالعه گسترش داشته‌اند؟داده‌های فرهنگی حاصل از بررسی‌های میدانی منطقه، نشان‌دهنده ارتباط فرهنگی منطقه‌ای با نواحی کنگاور (گودین و سه‌گابی) و ماهیدشت (جی) و فرا منطقه‌ای با آذربایجان (دالما) و سرزمین بین‌النهرین (عبید) است. به مانند دیگر نواحی زاگرس مرکزی در منطقه موردمطالعه در دوره مس‌سنگ قدیم، فرهنگ گودین XI، در دوره مس‌سنگ میانی، فرهنگ‌های گودین X، IX و در دوره مس‌سنگ متأخر، فرهنگ‌های گودین VIII، VII و VI رواج داشته‌اند. هرچند که حضور سفال‌های شاخص مس سنگی ماهیدشت در این منطقه بیانگر حضور فرهنگ‌های سفالی مناطق غربی تر نیز هست. در این مقاله به گونه شناسی و تحلیل سفال‌های منطقه هرسین پرداخته می‌شود که علاوه بر ویژگی‌های بومی و محلی، دارای شباهت‌هایی با سفال منطقه کنگاور ، ماهیدشت ، آذربایجان و بین‌النهرین است. از جمله سفال‌های شاخص به دست‌آمده می‌توان به سفال‌های نوع حلفی، دالما، سه‌گابی، سفال با نقش سیاه بر زمینه‌ی نخودی و سفال با پوشش قرمز اشاره نمود. نقش‌مایه‌های غالب بر روی سفال‌های منقوش هندسی می-باشد. https://iaej.sku.ac.ir/article_10195_e7e4a06cffd978919b99f0b17b10ad76.pdf

انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 4 2 2020 01 21 Visual Metarepresentation of Painted Pottery of Cheshmeh Ali II & III and Tape Pardis ‎ فرابازنمایی بصری سفال‌های منقوش چشمه‌علی‎ ‎‏‌‏II‏ & ‏‎ IIIو تپه پردیس 10196 FA ثمینه نعمتی گیو حمیدرضا قربانی علی زارعی Journal Article Since works of art and the universality of art originate on the one hand in line ‎with society and on the other from the human tendencies, so archeology and even ‎anthropology, certainly cannot express human's senses, but based on the material ‎evidences left, some ideas can be put forward. In fact, archaeological evidences ‎and cultural artifacts have the task of transmitting information. Therefore, ‎studying and comparing the cultural materials of different sites is important as one ‎of the most useful and effective approaches in archeology and art in tracking and ‎understanding the cultural interactions of one another. In the present study, 12 ‎samples of painted pottery fromTape Pardis and 6 painted samples from periods ‎II and III of Cheshmeh Ali in the central plateau of Iran were ‎metarepresentationed to identify the extent to which Tape Pardis's printed pottery ‎motifs are influenced by Cheshme-Ali's printed pottery motifs, because motifs are ‎one of the main sources in metarepresentations and over-representations. The ‎results of this study show that the pottery maker of Tape Pardis has considered ‎the main basis of his pottery decorations as Cheshmeh Ali motifs. This ‎descriptive-analytical research was carried out through library studies and ‎museum's specimen research. And the motifs in each area are analyzed separately ‎and finally the motifs of both areas are metarepresentationed together.‎ Since works of art and the universality of art originate on the one hand in line ‎with society and on the other from the human tendencies, so archeology and even ‎anthropology, certainly cannot express human's senses, but based on the material ‎evidences left, some ideas can be put forward. In fact, archaeological evidences ‎and cultural artifacts have the task of transmitting information. Therefore, ‎studying and comparing the cultural materials of different sites is important as one ‎of the most useful and effective approaches in‎ ازآنجاییکه آثار هنری و کلیت هنر از یکسو در راستای جامعه و از سوی دیگر از تمایلات ذهنی انسان نشات می‌گیرد، ‏باستان‌شناسی و حتی مردم شناسی بطور قطع و یقین نمی‌تواند حواس و ادراک حسی بشر را نمایان سازد، اما بر اساس ‏شواهد مادی برجای مانده، می‌توان نظریاتی را در این خصوص ارائه داد. در واقع شواهد باستان شناسی و مصنوعات ‏فرهنگی وظیفه‌ی انتقال اطلاعات را دارند. از اینرو مطالعه و مقایسه‌ی مواد فرهنگی محوطه‌های گوناگون، به عنوان ‏یکی از رهیافت‌های مفید و موثر در باستان شناسی و هنر در ردیابی و درک تاثیرات متقابل فرهنگی نسبت به هم، با ‏اهمیت جلوه می‌کند. در پژوهش حاضر تعداد 12 عدد نمونه‌ی سفالی منقوش از تپه پردیس و 6 عدد نمونه‌ی سفالی ‏منقوش از دوره‌های ‏II‏ ‏و ‏III‏ چشمه‌علی در فلات مرکزی ایران مورد فرابازنمایی قرار گرفته‌اند که بر این اساس میزان ‏تاثیرپذیری نقش‌های سفال منقوش تپه پردیس از نقش‌های سفال منقوش چشمه‌علی‌ مشخص شود، زیرا نقش‌ها، یکی ‏از منابع اصلی در بازنمایی‌ها و فرابازنمایی‌ها هستند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که هنرمند سفالگر تپه ‏پردیس مبنای اصلی تزیینات سفالی خود را، نقوش چشمه‌علی در نظر گرفته است. این پژوهش به روش توصیفی-‏تحلیلی، مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی نمونه‌های موزه ای صورت پذیرفته و نقوش در هر محوطه به صورت مجزا مورد ‏تحلیل قرار گرفته و در نهایت نقوش هر دو محوطه در کنار هم فرابازنمایی شده است.‏ ازآنجاییکه آثار هنری و کلیت هنر از یکسو در راستای جامعه و از سوی دیگر از تمایلات ذهنی انسان نشات می‌گیرد، ‏باستان‌شناسی و حتی مردم شناسی بطور قطع و یقین نمی‌تواند حواس و ادراک حسی بشر را نمایان سازد، اما بر اساس ‏شواهد مادی برجای مانده، می‌توان نظریاتی را در این خصوص ارائه داد. در واقع شواهد باستان شناسی و مصنوعات ‏فرهنگی وظیفه‌ی انتقال اطلاعات را دارند. از اینرو مطالعه و مقایسه‌ی مواد فرهنگی محوطه‌های گوناگون، به عنوان ‏یکی از رهیافت‌های مفید و موثر در باستان شناسی و هنر در ردیابی و درک تاثیرات متقابل فرهنگی نسبت به هم، با ‏اهمیت جلوه می‌کند. در پژوهش حاضر تعداد 12 عدد نمونه‌ی سفالی منقوش از تپه پردیس و 6 عدد نمونه‌ی سفالی ‏منقوش از دوره‌های ‏II‏ ‏و ‏III‏ چشمه‌علی در فلات مرکزی ایران مورد فرابازنمایی قرار گرفته‌اند که بر این اساس میزان ‏تاثیرپذیری نقش‌های سفال منقوش تپه پردیس از نقش‌های سفال منقوش چشمه‌علی‌ مشخص شود، زیرا نقش‌ها، یکی ‏از منابع اصلی در بازنمایی‌ها و فرابازنمایی‌ها هستند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که هنرمند https://iaej.sku.ac.ir/article_10196_e23330785f499c128030ab1b7281f37a.pdf

انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 4 2 2020 01 21 Analysis of Achaemenid architecture and reliefs from the perspective of administrative policies in the South Caucasus and Anatolia تحلیلی بر معماری و نقش‌برجسته‌های هخامنشی از منظر سیاست‌های اداری در قفقاز جنوبی و آناتولی 10197 FA مهسا ویسی Journal Article The regions of the South Caucasus (present-day Georgia, Armenia, and Azerbaijan) as well as Anatolia (modern-day Turkey) were part of the vast Achaemenid Empire (330-550 BC), with vast archaeological data including jewelry, seals, and metal utensils. , Pottery, etc. in these areas, have been obtained from excavations of Achaemenid layers. But the most important data found in these areas are the reliefs and architecture with Achaemenid art themes. While a number of Achaemenid palaces have been found in the South Caucasus region, a number of prominent Achaemenid satrapies have survived in Anatolia; While in the Caucasus no reliefs have been found so far, and in Anatolia no architectural structures or architectural elements similar to Persepolis have been found. These differences seem to reflect the Achaemenid policies of governing the areas under their control and their federal model of government. ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? مناطق قفقاز جنوبی (کشورهای گرجستان، ارمنستان و آذربایجان امروزی) و هم چنین آناتولی (ترکیه امروزی) بخشی از امپراتوری وسیع هخامنشی (330-550 ق.م) بودند که داده های باستان شناسی بسیار زیادی اعم از انواع جواهرات، مهرها، ظروف فلزی، ظروف سفالی و... در این مناطق، از کاوش لایه های هخامنشی به دست آمده است. اما مهم ترین داده‌های یافت شده از این مناطق نقش‌برجسته‌ها و معماری با مضامین مختص به هنر هخامنشی هستند. در حالی که در منطقه قفقاز جنوبی تعدادی از کاخ های هخامنشی یافت شده اند، در آناتولی تعدادی نقش برجسته از ساتراپ‌های هخامنشی برجای مانده است؛ در حالی که در قفقاز هیچ نقش برجسته‌ای تاکنون به دست نیامده است و در آناتولی نیز تاکنون سازه های معماری و یا عناصر معماری مشابه تخت جمشید یافت نشده است. به نظر می رسد این تفاوت ها به نوعی منعکس کننده سیاست های هخامنشیان در اداره مناطق تحت سیطره آن ها و مدل حکومتی فدراتیو آن ها باشد. https://iaej.sku.ac.ir/article_10197_ea67d66c5b01e5aa93fd5407f041b53d.pdf

انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 4 2 2020 01 21 Analyzing Achameneid Religious Worldview Based on The Semantics Motifs in the Architectore تحلیلی بر دیدگاه جهان شناختی مذهبی هخامنشیان بر اساس معنا کاوی نقوش به جای مانده در معماری 10198 FA مریم ظهوریان سامان فرزین Journal Article Ancient architecture is the manifestation of artistic patterns and has been beautifully designed with it. Although these patterns may look striking at first sight , but there is a secret meaning in them, and figuring this meaning out can explain why such patterns have been created and used in ancient architecture . This knowledge can link us up with the ancestor’s beliefs and worldview. In this respect Achaemenid - known as the largest Persian Empire - has vast Architectural monuments such as Pasargadae , Susa and Persepolis which are full of meaningfull patterns , since these monuments were built and designed at the command of the kings of that time and their beliefs as society’s highly valuable political and religious models . Hence, different ideas have been presented by researchers regarding the Achaemenid cosmological point of view, i. e. their religion and ideological perspective , none of which was definitively expressed. Therefore, a study on the motifs remained of the Achaemenid civilization can remove the ambiguities in this regard to a large extent. Accordingly , in the present research, the authors seek to answer the following questions: To which theory of Achaemenid religion do the symbolic motifs created on the Achaemenid architecture correspond? Can this theory be regarded more probable than others? Therefore , in this research, which is based on an analytical-comparative method and has been conducted in the form of a library study, eight motifs from three sites, i.e. Pasargadae , Susa and Persepolis, were identified , categorized and then semantically analyzed. After the comparative analysis and concept analysis of the motifs, it was revealed that polytheistic worship with centrality of the worship of Ahura Mazda and the influence of the religious ideology of Mesopotamian and pre - Aryan (Empire Elamite) civilization have been prevalent in the Achaemenid religious view, which is in accordance with this theory that the Achaemenids have been henotheistic . در این میان هخامشیان به عنوان بزرگترین امپراطوری ایران دارای معماری‌های عظیمی چون پاسارگاد، شوش و تخت جمشید می‌باشد که بر جای جای این معماری‌های عظیم نقوشی معنا دار تجلی یافته‌اند چرا که بناهایی که ساخته و نقوش بر روی آن پرداخته می‌شوند به دستور و با نگاه اعتقادی شاهان به عنوان بالاترین الگوی سیاسی و مذهبی جامعه اجرا می‌گردد. از این رو در باب دیدگاه جهان شناختی هخامنشیان یعنی مذهب و نگاه ایدئولوژیکی آنان نظریات متفاوتی توسط پژوهشگران ارائه شده است، که هیچکدام به صورت قطعی بیان نشده‌اند. بنابراین بررسی بر روی نقوش به جای مانده از تمدن هخامنشی می‌تواند ابهامات ناشی در این زمینه را تا میزان زیادی بر طرف ‌نماید. بر این اساس در این پژوهش نگارندگان در صدد پاسخ به این سوال‌اند که نقوش نمادین ایجاد شده بر معماری هخامنشیان با کدام نظریه موجود در زمینه مذهب هخامنشیان منطبق بوده و آن را می‌توان محتمل‌تر از دیگر نظریه‌ها دانست؟. بر این اساس در پژوهش پیش رو که به روش تحلیلی – تطبیقی و به صورت مطالعات کتابخانه hی صورت پذیرفته است، 8 نقش از سه محوطه پاسارگاد، شوش و تخت جمشید شناسایی، طبقه-بندی و سپس مورد بررسی و تحلیل معنایی قرار گرفت. که پس از تحلیل تطبیقی و معناکاوی نقوش مشخص گردید که پرستش چند خدایی با مرکزیت پرستش اهورامزدا و نفوذ ایدئولوژی مذهبی تمدن بین النهرین و پیش آریایی (عیلامی) در نگاه مذهبی هخامنشیان رواج داشته است که این امر با نظریه هنوتئیست بودن هخامنشیان منطبق می‌باشد https://iaej.sku.ac.ir/article_10198_ebc52c59616af7800f2beee546111646.pdf

انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 4 2 2020 01 21 classification and morphology of Parthian pottery of Sanandaj hill توصیف، طبقه‌بندی و گونه‌شناختی سفال اشکانی تپه پیردوشان سنندج 10199 FA سعید بابامیرساطحی یعقوب محمدی فر امیرساعد موچشی Journal Article Sanandaj city has an area of ??about ???? square kilometers, which is limited to Divandere city and part of Marivan city from the north, to Kamyaran city from the south, to Qorveh city from the east and to Marivan city from the west. Dushan village is located on the southeastern side of Sanandaj city and ???? meters east of the belt road of this city. This village used to have a texture similar to other villages in the province, but due to the expansion of urban development, it has recently undergone changes. Pirdoshan hill (Dushan hill) is located on the south side of Dushan village. Its height from the surface of the open sea is ???? meters and the average height of this hill from the surface of the surrounding lands is about ?? meters. Pirdoshan hill is formed on a conical rock hill. Due to the steep slope of the hill, parts of its cultural materials have been eroded over time, so that even in some parts of it and in the middle of the field, there are limited places without cultural effects. During the excavation in order to determine the area and territory of Dushan hill in ????, evidence of architecture and cultural data was obtained, which included ??? pieces of pottery. These pieces of study material make up this study. This research has been done by descriptive-analytical method and information collection method in the form of library and field research in several stages. In this research, while introducing the Parthian pottery of the area, their classification and typology are put on the agenda. Our aim in this study is to describe and classify Parthian pottery. شهرستان سنندج حدود ???? کیلومتر مربع وسعت دارد که از شمال به شهرستان دیواندره و قسمتی از مریوان، از جنوب به شهرستان کامیاران، از شرق به شهرستان قروه و از غرب به شهرستان مریوان محدود می‌شود. روستای دوشان در ضلع جنوب شرقی شهر سنندج و ???? متری شرق جاده کمربندی این شهر واقع شده است. این روستا پیش‌تر دارای بافتی مشابه سایر روستاهای استان بود اما در اثر گسترش شهرسازی اخیراً دچار تحولاتی شده است. تپه پیردوشان (تپه دوشان) در ضلع جنوبی روستای دوشان قرار گرفته است. ارتفاع آن از سطح دریای آزاد ???? متر و ارتفاع متوسط این تپه از سطح زمین‌های اطراف حدود ?? متر است. تپه پیردوشان بر روی یک تپه صخره‌ای مخروطی تشکیل شده است. به علت شیب بسیار تند تپه بخش‌هایی از مواد فرهنگی آن در طول زمان دچار فرسایش شده، به گونه‌ای که حتی در برخی نقاط آن و در میان عرصه مکان‌های محدودی بدون اثر فرهنگی است. در خلال کاوش به منظور تعیین عرصه و حریم تپه دوشان در سال ????، شواهدی از معماری و داده‌های فرهنگی که شامل ??? قطعه سفال بودند به دست آمد. این قطعات مواد مطالعاتی این پژوهش را تشکیل می‌دهند. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای و پژوهش میدانی طی چند مرحله به انجام رسیده است. در این پژوهش ضمن معرفی سفال اشکانی محوطه، طبقه‌بندی و گونه‌شناسی آن‌ها در دستور کار قرار می‌گیرد. هدف ما در این پژوهش توصیف و طبقه‌بندی سفال اشکانی تپه پیردوشان است. https://iaej.sku.ac.ir/article_10199_0237a65a5396a6e4a6da6e1308ccc4e0.pdf

انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 4 2 2020 01 21 An analysis of the evolution of the column in pre-Islamic Iran تحلیلی بر سیر تحول ستون در ایرانِ پیش از اسلام 10200 FA مهران نوروزی آبادچی شهرام پارسه کمال الدین نیکنامی Journal Article Changing in constructions techniques and their components and also reasons of such innovations has been always an important question for researchers and the history of architecture in Iran is full of such changes. one of them is in type of roof that has always been one of architects’ concerns. At first, it was not that difficult because of small architectural spaces and it was possible by only a few pieces of wood, straw and even animal skins but, passage of time and new needs made changes in architectural styles. Styles such as columnar spaces that has been accepted for long years as the main method of buildings. Column is one innovative parts of Iranian architecture. Its usage starts from when human had constructed a shelter for himself and had used wooden poles and trees bough with litter as roof and to prevent bending wooden poles used on ceiling he used primitive column. In addition, some archaeologists believe that the evolution of architecture with flat rooms is the cause of emergence of the column. But the main questions of this research are that column making technology as the main issue of this research -that has thousands of years' history- did emerge as an innovation in the Achaemenids period? Has the entry of columns into Iranian architecture been influenced by Greek architecture? This research aims -by reviewing reports published on archaeological activities- first, consider the origins of column making technology in pre-historic Iranian works and then later introduces outstanding works in Iranian architecture. Although it is very clear that the Achaemenes period is the peak of the use of columns in Iranian architecture, but it is unthinkable that such an advance in column construction was created all at once. تغییر در شیوه‌های ساخت بناها و اجزای آن‌ها و نیز دلایل این نوآوری‌ها همواره یکی از سوالات مهم پژوهشگران بوده و تاریخ معماری ایران سرشار از این‌گونه تغییرات است. یکی از این موارد تغییر در نوع پوشش سقف است که همواره یکی از دغدغه‌های معماران بوده است. در آغاز به دلیل کوچک بودن فضاهای معماری این امر چندان سخت نبود و تنها با چند تکه چوب و نی و حتی پوست حیوانات امکان‌پذیر بود، اما گذر زمان و نیازهای جدید موجب شد تا تغییراتی در شیوه‌های معماری ایجاد شود. شیوه‌هایی هم‌چون فضاهای ستون‌دار که موجب شد تا این شیوه برای سال‌های طولانی به عنوان روش اصلی ساخت بناها مورد استقبال قرار گیرد؛ اما پرسش‌های اصلی این پژوهش این است که فناوری ساخت ستون به عنوان مسأله اصلی این پژوهش که دارای پیشینه هزاران ساله است، آیا به صورت یک نوآوری در دوره هخامنشی پدید آمده است؟ آیا ورود ستون به معماری ایران تحت تأثیر معماری یونان بوده است؟ این پژوهش قصد دارد با بررسی گزارش‌های منتشر شده از فعالیت‌های باستان‌شناختی، نخست به بررسی ریشه‌های ساخت ستون در آثار پیش از تاریخی ایران و در مرحله بعد نیز به معرفی آثار شاخص ستون‌دار در معماری ایرانی بپردازد. با این که بسیار روشن است که دوره هخامنشی اوج استفاده از ستون در معماری ایران است، اما دور از ذهن است که چنین پیشرفتی در زمینه ساخت ستون یک‌باره به وجود آمده باشد.

انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 4 2 2020 01 21 Investigation on the Symbols of Legitimacy in Sasanian Rock Reliefs پژوهشی بر نمادهای مشروعیت در سنگ نگاره های ساسانی 10201 FA هوشنگ رستمی 0009-0006-9058-6050 رضا مهر آفرین سید رسول موسوی حاجی Journal Article The basis for the formation and survival of the governments from the past to the present depends on the status and support of the people, which is called legitimacy. Legitimacy in governments is based on specific principles rooted in the traditions and cultural beliefs of the people of their land. The Sassanians, as one of the most important states in the historical period, were founded on the basis of the Zoroastrian religion by Ardashir I. Investigating Sasanian rock reliefs in order to examine the elements of legitimacy in this period is a necessity that has not been addressed independently and extensively so far. This study attempts to investigate this issue with the help of archaeological evidence and historical evidence. To this end, the symbolic motifs and symbols found in Sasanian rock reliefs within the geography of present-day Iran have been identified and carefully studied. The most important goal of this research is to attempt to semeiotics each of the symbolic motifs and symbols as well as to clarify the true identity and the real meaning of each. The results of this research, that based on its purpose is considered a fundamental research and based on the nature and method a historical research, clearly show: Most of the motifs of the Sasanian rock reliefs have religious origins, and some of them, like the crown of the Sasanian kings, represent one of the gods in their various forms. Symbolic motifs and nonreligious symbols mainly represent the themes of victory, the captivity of the enemy, and respect, depicting the power and grandeur of the empire, all of which represent the legitimacy of the Sasanian king. اساس شکل گیری، دوام و بقای حکومت ها از آغاز تاکنون به جایگاه و پشتیبانی مردم بستگی دارد که در اصطلاح بدان مشروعیت گفته می شود. مشروعیت در جکومت‌ها بر اصولی خاص که ریشه در سنت و باور فرهنگی مردمان آن سرزمین دارد. ساسانیان به عنوان یکی از حکومت های مهم دورانی تاریخی از همان بدو تاسیس توسط اردشیر پاپکان پایه خود را براساس اصول دین زرتشتی گذاشته و دین و سیاست را به عنوان ارکان لاینفک یکدیگر برشمردند. شاهان ساسانی که مشروعیتشان را براساس فره که یک عنصر مذهبی است پایه گذاری کردند و حکمرانی، جایگاه و اقتدار خود را براساس ارتباط شاه با خدا و اینکه این جایگاه را اهورامزدا بدانها ودیعه داده به حکومت خود چهره‌ای معنوی و مذهبی میدادند و سعی داشتند به مردم این مهم را القا نمایند که دستورات و افعال شاه همان خواست و اراده اهورامزدا است. نتایج حاصل از این پژوهش که بر اساس هدف از نوع تحقیقات بنیادی و براساس ماهیت و روش از نوع تحقیقات تاریخی به شمار می آید آشکارا نشان می دهد: غالب نقوش سنگ نگاره های دوره ساسانی ریشه مذهبی دارند و تعدادی از این نقوش همچون تاج شاهان ساسانی، در اشکال متنوع هریک به در جای خود معرف یکی از ایزدان به شمار می روند. نقوش نمادین و نشان های غیر مذهبی نیز عمدتاً معرف موضوعاتی چون: پیروزی، اسارت دشمن و احترام، نماد قدرت و عظمت شاهنشاهی است که همه به نوعی در جهت نشان دادن مشروعیت شاه ساسانی است. https://iaej.sku.ac.ir/article_10201_7fd3b80fb1884e2927df46a7139bb8bf.pdf

انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 4 2 2020 01 21 Investigating the Effective Trends in Creating Motifs of Stuccoes from Historical City of Saimarreh بررسی جریانهای تأثیرگذار در خلق نقوش گچبری های شهر تاریخی سیمره 10202 FA فرشاد میری یونس یوسف وند 0000-0001-5888-6770 Journal Article One of the most important cities in the west of Iran, which has received unique stuccoes from the early Islamic centuries, is the historic city of Saimarreh in Ilam province. In this city, a large number of stuccoes with geometric and plant motifs and a plaque with the human figure has been found. According to the results of archaeological excavations, these stuccoes were created while the city was being built in the first half of the second century AH. Among the prominent features of these stuccoes are the use of geometric nodes and geometric and plant motifs in combination. In this article, we try to identify the influential trends and sources of inspiration of the artists by examining the motifs used in these decorations. The research approach is historical-descriptive and the data were collected through the library and objective observation. The results show that the designs used in these stuccoes, in addition to borrowing from the art of the Sassanian era, have clearly been influenced by Islamic Art. Inspired by Sassanian art and influenced by the nature of the region, the artists of these stuccoes have put Sassanian art into the Islamic forms and instituted a new style of stucco decoration that has been used in all kinds of different art forms in later centuries. The results show that the designs used in these stuccoes, in addition to borrowing from the art of the Sassanian era, have clearly been influenced by Islamic Art. Inspired by Sassanian art and influenced by the nature of the region, the artists of these stuccoes have put Sassanian art into the Islamic forms and instituted a new style of stucco decoration that has been used in all kinds of different art forms in later centuries. یکی از شهرهای مهم غرب ایران که گچ‌بُری‌های منحصر به فردی از سده‌های آغازین اسلامی از آن به دست آمده، شهر تاریخی «سیمره» در استان ایلام است. در این شهر تعداد زیادی گچ‌بری ‌با نقوش هندسی و گیاهی و یک پلاک گچی با نقش انسانی به دست آمده است. بنا بر نتایج کاوش‌های باستان‌شناسی، این گچ‌بُری‌ها هم‌زمان با ساخت شهر در نیمه اول سده دوم هجری ایجاد شده‌اند. از جمله ویژگی‌های بارز این گچ‌بری‌ها بهره‌گیری از گره‌های هندسی و استفاده از نقوش هندسی و گیاهی در ترکیب با هم است. در این مقاله سعی بر آن است تا با بررسی انواع نقوش به‌کار رفته در این گچ‌بری‌ها، جریان‌های تأثیر‌گذار و منابع الهام هنرمندان سازنده آن‌ها شناسایی شود. رویکرد پژوهش، تاریخی-توصیفی است و داده‌ها به روش کتابخانه‌ای و مشاهده عینی جمع‌آوری شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد نقش‌مایه‌های استفاده‌شده در این گچ‌بری‌ها علاوه بر این که وام‌دار هنر دوره ساسانی است، تأثیر آیین اسلام نیز در آن‌ها به روشنی دیده می‌شود. هنرمندان سازنده این گچ‌بُری‌ها با الهام از هنر ساسانی و تأثیر‌پذیری از طبیعت منطقه، هنر ایران دوره ساسانی را در قالب اسلامی ریخته و شیوه‌ی جدیدی در تزئینات گچ-بری پایه‌ریزی کرده‌اند که در سده‌های بعدی دوره اسلامی در انواع هنرها به کار رفته‌اند.

انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 4 2 2020 01 21 Classification and Typology of Stone Tools from Teppeh Lapoui of the Kur River Basin طبقه‌بندی و گونه‌شناسی ابزارهای سنگی تپه لپویی در حوضه رود کٌر استان فارس 10203 FA فضل الله حبیبی الهام کامیاب Journal Article The methodological survey of Teppeh Lapuie (Siyah-Khan or Shanguli) was performed by the author on behalf of the Institute of Archaeology during the winter of 2013. During this survey, after mapping and trelliswork by creating squares on the surface of the site, all cultural material within the said squares was methodologically classified, removed and studied. The results of these studies indicate that this site belonged to 3900 to 3400 B.C and the Lapuui culture in the prehistorical archaeology of Fars. Other than pottery, one of the important material acquired during this survey were a total of 76 stone artifacts, obtained from the surface of the site. Classification and typology of these stone artifacts from Teppeh Lapuui show that they include grindstones, core stones, flakes, blades, bladelets, and derbies, all of which were generally made from chert stones, most likely from stone sources within the Kur River Basin. Discovering the typology, function and also technological methods used for making these artifacts, to some degree explains the role of such tools in the emergence and development of various aspects such as specialization, nomination, agriculture and trade during the transitional periods of cultures during the end of the prehistorical period in the first half of the fourth millennium B.C.Discovering the typology, function and also technological methods used for making these artifacts, to some degree explains the role of such tools in the emergence and development of various aspects such as specialization, nomination, agriculture and trade during the transitional periods of cultures during the end of the prehistorical period in the first half of the fourth millennium B.C. تپه لپویی (تل شنگولی- تل سیاه خان) از مهم‌ترین محوطه‌های مربوط به دوران مس و سنگ در شمال غرب شیراز در حوضه رودخانه کر استان فارس به شمار میرود. بررسی باستان‌شناختی تپه لپویی در سال 1392 توسط نگارندگان به صورت سیستماتیک با روش نمونه‌برداری طبقه‌بندی شده، انجام گرفت. مطالعات یافته‌های فرهنگی دلالت بر این دارد که این محوطه متعلق به دوره زمانی حدود 3900 تا 3400 قبل از میلاد و فرهنگ لپویی در باستان‌شناسی پیش از تاریخ فارس است. بعد از سفال یکی از یافته‌های مهمی که طی این بررسی شناسایی شد، 76 قطعه مصنوعات سنگی است، که از سطح محوطه به دست آمد. طبقه‌بندی و گونه‌شناسی این مصنوعات سنگی تپه لپویی نشان‌گر این است که این اشیا شامل سنگ-ساب‌ها، سنگ مادر، تراشه‌ها، تیغه‌ها، ریز‌تیغه‌ها و دوریزه‌هاست، که عموماً از سنگ چرت از منابع سنگی احتمالاً در خود حوضه رودکر ساخته شده‌اند. گونه‌شناسی و شناخت کارکرد و شیوه‌های فناوری این مصنوعات سنگی، نقش چنین ابزارهایی را در ظهور و توسعه جنبه‌هایی از تخصص‌پذیری، کوچ‌نشینی، کشاورزی و مبادلات تجاری طی مراحل انتقال فرهنگ‌های اواخر دوران پیش از تاریخ در نیمه اول هزار چهارم قبل از میلاد را تا حدودی تبیین می‌کند.

انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 4 2 2020 01 21 Investigation Architectural Homogeneity and Heterogeneity of Firuz Abad to Parthian Architecture بررسی وجوه همگون و ناهمگون معماری کاخ فیروزآباد با معماری دوره اشکانی 10204 FA محمد کیانی بهمن فیروزمندی شیرهجینی Journal Article Our knowledge about construction at the Sassanid period has had many shortcomings except few cases. Records of architectural achievements of one of the vast and powerful empires of near east are only ruins of few palaces and dozens of fire temples that combine to few small structures such as bridges, and dams. There are many structures assigning to Sassanids, however, only a few ones exactly date to the Sassanid period, whereas the rest ambiguously dates to the Sassanid period. New architectural school emerged at Sassanid period, not only consisted Sassanid architectural style, but also it was foundation for later Islamic architecture of Iran and other countries; domical roofs of bricks, stone piers, pillars of stone and chalk that buttressed walls, brick domical roofs on cubes, and great halls with vaulted porticos [ivan] if only one introduce few innovations. Undoubtedly, roman and middle east artistic features influenced Sassanid architecture, however, considering comprehensive archaeological investigations, the contemporary architecture influenced by neighboring cultures, but also one can suggest it as the trajectory of Parthian architecture, reviving Iranian architectural tradition that shows little difference between Parthian and Sassanid buildings, regardless Sassanid domes. Furthermore, initiation of domes rooted in Parthian periods, regarding ruins of Kuh-i-Khaje, Sistan. Parthian legacy penetrated to Sassanid arts. As renaissance with national characteristics, it transformed exquisite foreign features to Iranian characters that influence eastern and western civilizations. The present paper attempts to introduce and analyze the palace of Firuz Abad as the first vaulted and domical Sassanid structure, then compare homogeneity and heterogeneity of the structure to Parthian ones to achieve a reasonable conclusion. آگاهی ما در زمینه ساخت و ساز رایج در زمان ساسانیان جز در موارد معدود، با کاستی‌های فراوان همراه است. روی هم رفته اسناد دستاوردهای معماری این دوره‌ی طولانی تنها ویرانه‌های برجای مانده شامل کاخ پاره‌ها و تکه‌های شمار اندکی از بقایای قابل توجهی از کمابیش دوازده آتشکده و شماری بناهای تاریخی کوچک هستند. در دوره ساسانی مکتب جدیدی در معماری ایران به وجود آمد که نه ‌تنها سبک معماری ساسانیان ایران را تشکیل داد، بلکه بعدها اساسی برای معماری اسلامی ایران و حتی سایر کشورهای جهان گردید. احداث پوشش گنبدی با آجر و پایه‌های سنگی و ستون‌هایی که از سنگ و گچ ساخته شده و اغلب متصل به دیوار بوده‌اند. هم‌چنین طاق‌های آجری گنبدی بر فراز چهارضلعی و ایجاد تالارهای بزرگ و ایوان‌ها با طاق ضربی از مشخصات معماری ساسانیان است. در این‌که معماری ساسانی از عناصر هنری روم و خاورمیانه متأثر بوده، تردیدی نیست، اما با توجه به بررسی‌های همه‌جانبه‌ای که از سوی باستان‌شناسان و علاقه‌مندان به معماری ایران انجام گرفته، معماری این دوره، بیشتر دنباله معماری پارتی و در نهایت احیا‌کننده سنت‌های معماری ایرانی است و از این رو صرف نظر از گنبدهای ساسانی، تفاوت چندانی میان بناهای ساسانی و اشکانی به‌چشم نمی‌خورد؛ ضمن این‌که مقدمه‌ی گنبدسازی این دوره را نیز باید با توجه به آثار کوه خواجه سیستان در دوره اشکانی یافت.

انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 4 2 2020 01 21 Investigating and Comparing the Pattern of Bronze Seals of Southeast Iran in Cross-Cultural and Commercial Exchanges in the Third Millennium B.C بررسی و مقایسه نقوش مهرهای مفرغی جنوب شرق ایران در راستای تبادلات فرهنگی 10205 FA کتایون کیانپور وحید پورزرقان حسین سرحدی دادیان Journal Article The bronze seals are one of the most important objects in southeastern Iran during the Bronze Age, and they are very important. The seals obtained from these sites have special symbols, that these symbols can be a special feature or certain user in the ancient world. Studies show that the southeastern region of Iran has always been a cultural center, which combines the symbols of Western (Mesopotamia), Eastern (Sindh Valley civilization), and Central Asia with the symbols of inter-regional and trans-regional communication during the human history. In this regard, the purpose of this study is to investigate the Bronze Age in southeastern Iran. Introduce and compare the types of seals that are important in terms of design, metal morphology, and comparison with pottery designs in this region. This research-based on archaeological and seal data obtained from some of the landmarks of this cultural basin dating to the third millennium BC. Such as Shahr-i Sukhta in Sistan, Jiroft, Shahdad, Yahya, Tel Iblis and Halilrud basin in Kerman and areas of Espidej, Keshik, and Chegerdak in Baluchestan Iran. The bronze seals are one of the most important objects in southeastern Iran during the Bronze Age, and they are very important. The seals obtained from these sites have special symbols, that these symbols can be a special feature or certain user in the ancient world. Studies show that the southeastern region of Iran has always been a cultural center, which combines the symbols of Western (Mesopotamia), Eastern (Sindh Valley civilization), and Central Asia with the symbols of inter-regional and trans-regional communication during the human history. In this regard, the purpose of this study is to investigate the Bronze Age in southeastern Iran. Introduce and compare the types of seals that are important in terms of design, metal morphology, and comparison with pottery designs in this region. یکی از مهم‌ترین اشیای به دست آمده از محوطه‌های عصر برنز در جنوب شرق ایران، مهرهای مفرغی هستند که اهمیت فراوانی دارند. مهرهای به دست آمده از این حفاری‌ها نمادهای خاصی دارند که این سمبل‌ها می‌تواند ویژگی خاصی از یک تمدن یا کاربری خاصی در دنیای باستان باشد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که منطقه جنوب شرق ایران همواره به عنوان مرکزی فرهنگی که تلفیقی از نشانه‌های مناطق غربی (میان‌رودان)، مناطق شرقی (تمدن دره سند) و آسیای میانه‌ی غربی نماد ارتباطات درون منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در طول تاریخ بوده است. در این راستا، هدف از این پژوهش، بررسی عصر مفرغ در جنوب شرق ایران، معرفی و مقایسه‌ی انواع مهرهای این حوزه‌ی فرهنگی از نظر طرح، ریخت‌شناسی فلز و مقایسه‌ی آن با نقوش سفال‌های این منطقه است. این پژوهش بر اساس داده‌های باستان‌شناسی و مهرهای به دست آمده از برخی محوطه‌های شاخص این حوضه‌ی فرهنگی مربوط به هزاره سوم ق.م از جمله شهر سوخته در سیستان، جیرفت، شهداد، تپه یحیی، تل‌ابلیس و حوضه‌ی هلیل‌رود در کرمان و محوطه‌های اسپیدژ، کشیک و چگردک در بلوچستان ایران انجام شده‌ ‎‏‌است.