انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 8 2 2024 02 20 Graffiti patterns in Persepolis (Newly Found) نقش‌های سوزنیِ نویافته در تخت‌جمشید(کاخ تچر و موزه تخت‌جمشید) 11589 10.22034/iaej.2024.14445.1103 FA مجتبی دورودی سرپرست موزه تخت‌جمشید، عضو مرکز پژوهش و مطالعات کتیبه شناسی تخت‌جمشید 0000-0002-2289-1591 فهیمه همایون کارشناس باستان‌شناسی پایگاه میراث جهانی تخت‌جمشید، دانشجوی دکتری دانشگاه هنر اصفهان یونس زارع کارشناس باستان شناسی مجموعه جهانی تخت جمشید کاظم فلاحی کارمند پایگاه میراث جهانی تخت‌جمشید، کارشناس ارشد ایران‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت Journal Article 2023 07 08 Graffiti patterns are among the most important historical monuments after the Achaemenid era in Persepolis. These works have been seen in two places, namely Thatcher's Palace Palace and Queen's Palace (Takht Jamshid Museum). Researchers have presented several hypotheses about these motifs and their historical attribution. Among the goals of the current research, in addition to addressing the background of the studies conducted on these works, is the introduction of new Graffiti patterns that have not been reported on before. Which historical period do these works belong to? This is the main question of the present research. Six of these works belong to the Thatcher Palace and two to the Persepolis Museum. In a general view, these motifs can be seen in the Thatcher Palace on the north side of the west door of the south hall and also on the north side of the east door of the same (south) hall. Also, in this palace, on the lower part of the wall of the northern gate (East Jerez) in the middle hall, a sketch of a woman can be seen, which can be considered among the needle motifs of Greek art. In the Takht Jamshid Museum, two Graffiti engravings have been observed right in the main pillared hall of this place. It should be mentioned that this research was done based on documentary studies and field investigation. According to the documentation of the current research, it can be said that most of these motifs belong to the early Sassanid period and only two cases contain different art. نقش‌های سوزنی از مهمترین یادمان‌های تاریخی پس از روزگار هخامنشی در تخت‌جمشید به‌شمار می‌روند. این آثار، تاکنون در دو مکان یعنی کاخ تچر و کاخ ملکه(موزه تخت‌جمشید) مشاهده شده است. درباره‌ی این نقوش و انتساب تاریخی‌شان پژوهشگران فرضیاتی چند را ارائه داده‌اند. از جمله اهداف پژوهش حاضر علاوه بر پرداختن به پیشینه‌ی مطالعات انجام شده بر روی این آثار، معرفی نقش‌های سوزنی نویافته‌ای است که پیش از این گزارشی درباره آنها منتشر نشده است. اینکه این آثار به کدام دوره تاریخی تعلق دارند؟ پرسش اصلی پژوهش حاضر است. آنگونه که از نظر خواهد گذشت شش نقش به کاخ تچر و دو نقشِ سوزنی نیز مربوط به موزه تخت‌جمشید هستند. در یک نگاه کلی این نقوش در کاخ تچر بر جرز شمالی درگاه غربی تالار جنوبی و نیز جرز شمالی درگاه شرقی همان تالار(جنوبی) دیده می‌شوند؛ همچنین در این کاخ بر بخش پائین دیواره‌ی درگاه شمالی(جرز شرقی) در تالار میانی، طرحی از یک زن وجود دارد که می‌توان آن را در شمار نقوش سوزنی با هنر یونانی در نظر گرفت. در موزه تخت‌جمشید نیز دو نقش درست در تالار ستوندار اصلی این مکان دیده می‌شود. که دربردارنده‌ی همان هنری است که در دیگر نقوش سوزنی تاکنون معرفی شده است. باید اشاره داشت این پژوهش بر پایه‌ی مطالعات اسنادی و بررسی میدانی به‌انجام رسیده است. با توجه به مستندات پژوهش حاضر می‌توان این‌گونه ابراز داشت اغلب این نقوش مربوط به روزگار اوایل ساسانی است و تنها دو اثر دربردارنده‌ی هنری متفاوت است. که یکی یونانی و دیگری به هنر اسلامی وابسته است.