انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 8 2 2024 02 20 Review of the chronology of the Medes kings and their mythological kings lists; Evidences of historicity in Mythology بازنگری در گاهنگاری شاهان ماد و سال‌شمار آن‌ها در نام‌نامه‌های اساطیری؛ نشانه‌هایی از تاریخ‌مندی اسطوره 11559 10.22034/iaej.2022.13969.1056 FA سورنا فیروزی دانشجوی باستان‌شناسی دوره تاریخی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران 0000-0001-5858-8706 رضا مهرآفرین استاد دوره تاریخی دانشگاه مازندران سید رسول موسوی حاجی استاد گروه باستان شناسی دانشگاه مازندران،دانشکده هنر،گروه باستان شناسی Journal Article 2022 08 07 Archaeomythology or Archaeology of myths is a window of interdisciplinary studies in which the archaeologist examines the roots of a myth from the perspective of archaeological evidence to gain an understanding of the "historicity" of the myth's core . In fact, , this category of research requires a chain of information related to historical sciences, mythology, archeology, as well as familiarity with two study approaches called "historical approach" and "cultural approach", so the researcher who enters this valley, Must overcome all of these .<br />The existence of two detailed kings lists in the accounts taken from the lost book of Assyrica by Ctesias of Cenidus . the remnants of which remain mainly in the second book of Diodorus and the book of Eusebius, all indicate some kings before the rulers named by Herodotus whom they are unknown in terms of history and archaeology. One group of these kings is called the Assyrian rulers, but apparently not all of them are Assyrians, and the other group is a list of Median kings. In addition to analyzing the identities of these mythical figures, this article seeks to arrive at an accurate and possible chronology for them that is both consistent with the chronological-historical data contained in written sources and defensible from the point of view of field archaeological evidences . What characters and historical periods correspond to the beginning and end of these kings is a topic that in this article, by doing so, the related data will be analyzed and studied. «باستان‌شناسی اساطیر» دریچه‌ای از مطالعات میان‌رشته‌ای است که در آن باستان‌شناس به واکاوی ریشه‌های یک اسطوره از منظر شواهد باستان‌شناختی می‌پردازد تا از میزان «تاریخ‌مندی» هسته آن اسطوره آگاهی به دست آورد. این مقوله پژوهشی به زنجیره‎‌ای از اطلاعات مرتبط با علوم تاریخی، اسطوره‌شناسی، باستان‌شناسی و نیز آشنایی با دو نگرش مطالعاتی با نام‌های «رهیافت تاریخی»و «رهیافت فرهنگی» نیازمند است. وجود دو نام‌نامه پرجزئیات در گزارش‌های برگرفته از کتاب گم‌شده آسوریکا نوشته کتسیاس اهل کنیدوس که بقایای اطلاعات آن، عمدتا در کتاب دوم دیودور و کتاب اوسبیوس برجای مانده است، روی هم از وجود شاهانی پیش از شاهان نام برده شده از سوی هرودوت و یا موازی آنان یاد می‌کند که ناشناخته محسوب می‌شوند. این مقاله می‌کوشد تا در کنار تحلیل کیستی این اشخاص اسطوره‌ای، به یک گاه‌نگاری دقیق و ممکن برای آن‌ها دست یابد که هم با داده‌های آماری-تاریخی موجود در منابع مکتوب قابل هماهنگ و هم از منظر شواهد باستان‌شناختی میدانی، قابل دفاع باشد. این‌که سرآغاز و سرانجام این نام‌نامه‌ها منطبق بر کدام شخصیت‌ها و ادوار تاریخی‌ است، موضوعی است که در این نوشته با انجام آن، به تحلیل داده‌های مرتبط پرداخته می‌شود. پژوهش پیش‌رو نشان می‌دهد که آن‌چه برخی از نویسندگان درباره پیشینه قدمت و شخصیت‌های شاهانه ماد نوشته‌اند، این امکان را دارند تا از حیطه اساطیر، به بستر تاریخ‌ وارد شوند. این که از منظر باستان‌شناسی اساطیر، شواهدی از هم‌خوانی میان این داده‌های اساطیری و اطلاعات موجود در منابع مکتوب میان‌رودانی برقرار است، نتیجه‌ای است که این پژوهش کنونی به آن دست یافته است.