انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 7 1 2022 08 23 Investigating the political propaganda of the Sassanid Shapur I and researching the title of " king of kings of Iran and an-Iran" بررسی تبلیغات سیاسی شاپور اول ساسانی و کنکاش پیرامون لقب «شاهنشاه ایران و انیران»، با تحلیلی از دو سکه منحصربه‌فرد، کتیبه‌ها و نقوش برجسته 149 162 11372 10.22034/iaej.2023.13756.1026 FA ابراهیم رایگانی استادیار گروه باستان شناسی دانشگاه نیشابور مهسا ویسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی محمدامین سعادت مهر دانشجوی دکترای گروه باستان شناسی دانشگاه مازندران 0000-0002-5684-5673 سولماز رئوف دانش‌آموخته دکتری باستان‌شناسی، دانشگاه تربیت‌مدرس تهران Journal Article 2022 02 20 The Sassanid Shapur I (242-270 AD) was able to defeat three Roman emperors in several battles with the Roman Empire. Considering that political-religious propaganda is one of the requirements of the remnants of the Sassanid era, Shapur I decided to create his victories by creating embossed designs and even minting binary coins. Immortalize. In the meantime, a new title to the titles of Shapur I, that is, the title of "king of kings of Iran and an-Iran" appears in the inscriptions, especially the inscription of the Cube of Zoroaster; Although this title has been engraved on two unique silver coins, but it raises the question for this research and that: 1- Creating the title of " king of kings of Iran and an-Iran" in the period of the Sassanid Shapur I and creating a propaganda atmosphere around it How was it? 2- Despite the use of political-religious propaganda in embossed designs and inscriptions, why the title of " king of kings of Iran and an-Iran" has not been used on all official and common coins? This article intends to examine the main reasons for not using the title of Shah of Iran and Iran on coins by examining historical texts and numismatic evidences. The results of this study showed that in addition to the victories of Azineh on the Western Front, which were suggested by some researchers, silver coins were probably only for domestic use, and gold coins were not common coins that could be used by the public. Therefore, only a limited number, which today are limited to only two coins, two commemorative dinars and a single silver dirham, have been multiplied from eastern Turkey for propaganda purposes. شاپور اول ساسانی (242-270م.) در نبردهای متعددی که با امپراتوری روم داشت، توانست سه امپراتور رومی را شکست دهد. با توجه به‌آن‌که تبلیغات سیاسی-مذهبی از جمله بایسته‌های آثار به‌جای مانده از عصر ساسانی است، شاپور اول بر آن شد تا با ایجاد نقوش‌برجسته و حتی ضرب سکه‌ای دودیناری، پیروزی‌های خود را جاودانه سازد. در این بین لقب جدیدی به‌القاب شاپور اول، یعنی لقب «شاهنشاه ایران و انیران» در سنگ‌نوشته‌ها و به‌‌ویژه سنگ‌نوشته کعبه زرتشت به‌چشم می‌خورد؛ هرچند این لقب بر دو سکه منحصربه‌فرد نقر گشته است، اما پرسش را برای این پژوهش مطرح می‌سازد و آن‌که: 1- ایجاد لقب «شاهنشاه ایران و انیران» در دوره شاپور اول ساسانی و ایجاد فضای تبلیغاتی در پیرامون آن چگونه بوده است؟ 2- چرا به رغم بهره‌گیری شاپور اول از تبلیغات سیاسی-مذهبی در نقوش‌برجسته و سنگ‌نوشته‌ها، از لقب «شاهنشاه ایران و انیران» بر عموم سکه‌های رسمی و رایج استفاده نشده است؟ این مقاله بر آن است تا با بررسی متون تاریخی و شواهد سکه‌شناختی (باستان‌شناسی ادراکی و رهیافت تاریخی) دلایل اصلی عدم استفاده شاپور اول، از لقب شاهنشاه ایران و انیران را بر سکه‌ها بررسی کند. برآیند این پژوهش مشخص ساخت علاوه بر پیروزی‌های اذینه در جبهه غرب که از سوی برخی از پژوهشگران مطرح گردید، احتمالا سکه‌های نقره صرفاً مصارف داخلی داشته و سکه‌های طلا نیز، سکه‌های رایج و قابل استفاده برای عموم نبوده‌اند، بنابراین فقط تعداد محدودی که امروزه فقط منحصر به‌دو سکه، دودیناری یادبودی و یگانه درهم نقره از شرق ترکیه به‌منظور کارکردهای تبلیغاتی به‌ضرب رسیده‌اند. https://iaej.sku.ac.ir/article_11372_f4b31bee138ff5f7b84ce1575a738f95.pdf