انجمن علمی باستانشناسی ایران با همکاری دانشگاه شهرکرد جستارهای باستان شناسی ایران پیش از اسلام 2476-6046 4 2 2020 01 21 Typology and Analysis of calcolithic Pottery of Harsin County, Kermanshah Province مطالعه سفال دوره مس‌سنگ شهرستان هرسین، استان کرمانشاه 10195 FA پریسا ناصری محمود حیدریان 0000-0001-5888-6770 محمد اقبال چهری Journal Article Harsin city is located in the southeast of Kermanshah province, because of its special geographical location and suitable environmental conditions, it has always been one of the most suitable places for human settlements. The city, with two sections, Harsin and Bistoon, covers an area of ??about ???? km? and is ?? km from the provincial capital. In addition to Meskuh Valley, Chamchamal Plain and Harsin Plain are located in relatively high mountains with fertile soil, suitable climate and abundant water resources, which is quite suitable for agricultural activities. In a survey conducted by Translator and Chrysler in ???? and ????, ??? archaeological sites were identified in this area, and a total of ?? post-colonial settlements were identified based on surface findings, indicating the high importance of the area in the area. According to surface findings, there are a total of ?? settlements belonging to the Era. Archeological studies of abundance and diversity of clay pots in Harsin city's rocky areas show that Harsin city's plains and valleys can be considered as one of the routes of the north-west of south of Lorestan. Therefore, in this article, we try to examine the following questions and hypotheses based on the clay findings. Common Zagros sites during the Copper Age (Old, Middle, New) have been developed in the study area; cultural data from field surveys indicate regional cultural relevance to the Kangavar (Godin and Shegabi) and Mahidasht (J) areas; It is trans-regional with Azerbaijan (Dalma) and the land of Mesopotamia (Obaid). As in other areas of central Zagros in the area under study in ancient Stone Age, Goodin XI culture, in Middle Stone Age, Goodin X, IX cultures and in Late Stone Age, Goodin VIII, VII and VI cultures were prevalent. However, the presence of Mahidasht stone copper pottery in this region also indicates the presence of pottery cultures in the western regions. This article deals with the typology and analysis of pottery of the Harsin region which in addition to its native and local features have some similarities with those of the Kangavar, Mahidasht, Azerbaijan and Mesopotamia. Indicative pottery can be found in the type of pottery, dalma, triple, pottery with a black effect on chickpea and pottery with red cover. The role of the dominant liquids is on geometric imprinted pottery. شهرستان هرسین در جنوب شرقی استان کرمانشاه قرار دارد، به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی و شرایط مناسب زیست‌محیطی، همواره از مکان‌های مستعد استقرار جوامع انسانی بوده است. این شهرستان با دو بخش هرسین و بیستون، دارای مساحتی حدود ???? کیلومترمربع است که با مرکز استان ?? کیلومتر فاصله دارد. در منطقه علاوه بر دره های میان‌کوهی، دشت چمچمال و دشت‌ مرتفع هرسین در بین کوه‌هایی نسبتاًٌ بلند با خاکی حاصلخیز، آب و هوایی مناسب و وفور منابع آبی قرار گرفته است که کاملاً مساعد برای فعالیت‌های کشاورزی بوده است. طی بررسی‌هایی که در سال‌های ???? و ???? توسط مترجم و چهری انجام گرفت، در این منطقه، شناسایی ??? محوطه باستانی بوده شناسایی شده و در مجموع ?? محوطه استقراری از دوران مس‌سنگ بر اساس یافته‌های سطحی شناسایی شد که نشان از اهمیت بالای منطقه در دوره مذکور دارد.. بر اساس یافته‌های سطحی در مجموع ?? محوطه استقراری متعلق به عصر مس‌سنگ است. مطالعات باستان‌شناسی انجام گرفته وفور و تنوع سفال‌‌های شاخص در محوطه‌های مس‌سنگی شهرستان هرسین نشان می‌دهد که دشت‌ها و دره‌های میان‌کوهی شهرستان هرسین را می‌توان یکی از مسیرهای گستردگی سنت سفالی مس‌سنگ از شمال به سمت مناطق جنوبی تر لرستان دانست. لذا در این مقاله سعی بر آن است تا بر اساس یافته های سفالی، پرسش ها و فرضیات زیر را مورد بررسی قرار داد.- داده‌های حاصل از بررسی میدانی منطقه معرف چه نوع الگوی ارتباطی در دوران مس‌سنگ هستند؟کدام‌یک از فرهنگ‌های رایج زاگرس در دوران مس‌سنگ(قدیم، میانه، جدید) در منطقه موردمطالعه گسترش داشته‌اند؟داده‌های فرهنگی حاصل از بررسی‌های میدانی منطقه، نشان‌دهنده ارتباط فرهنگی منطقه‌ای با نواحی کنگاور (گودین و سه‌گابی) و ماهیدشت (جی) و فرا منطقه‌ای با آذربایجان (دالما) و سرزمین بین‌النهرین (عبید) است. به مانند دیگر نواحی زاگرس مرکزی در منطقه موردمطالعه در دوره مس‌سنگ قدیم، فرهنگ گودین XI، در دوره مس‌سنگ میانی، فرهنگ‌های گودین X، IX و در دوره مس‌سنگ متأخر، فرهنگ‌های گودین VIII، VII و VI رواج داشته‌اند. هرچند که حضور سفال‌های شاخص مس سنگی ماهیدشت در این منطقه بیانگر حضور فرهنگ‌های سفالی مناطق غربی تر نیز هست. در این مقاله به گونه شناسی و تحلیل سفال‌های منطقه هرسین پرداخته می‌شود که علاوه بر ویژگی‌های بومی و محلی، دارای شباهت‌هایی با سفال منطقه کنگاور ، ماهیدشت ، آذربایجان و بین‌النهرین است. از جمله سفال‌های شاخص به دست‌آمده می‌توان به سفال‌های نوع حلفی، دالما، سه‌گابی، سفال با نقش سیاه بر زمینه‌ی نخودی و سفال با پوشش قرمز اشاره نمود. نقش‌مایه‌های غالب بر روی سفال‌های منقوش هندسی می-باشد. https://iaej.sku.ac.ir/article_10195_e7e4a06cffd978919b99f0b17b10ad76.pdf