بررسی و تحلیل فرهنگ کورا ارس در حاشیة شرقی زاگرس مرکزی ایران بر اساس داده های لایه نگاری محوطة قلعه سرسختی شازند، استان مرکزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

10.22034/iaej.2022.13819.1039

چکیده

محوطة قلعه سرسختی با وسعت تقریبی 1.5 هکتار در داخل روستای سرسختی علیا از توابع شهرستان شازند واقع شده است. این محوطه برای اولین بار در سال 1356ه.ش مورد شناسایی قرار گرفت و در سال 1387 عملیات تعیین عرصه و پیشنهاد حریم آن با ایجاد گمانه های مختلف به انجام رسید. با توجه به اهمیت محوطه در مطالعات باستان شناسی منطقه و وجود قطعات مختلف سفال از دوره های فرهنگی متفاوت در محوطه، برنامه کاوش و لایه نگاری محوطه با هدف شناسایی دوره های فرهنگی آن بویژه در دورة مفرغ قدیم به اجرا درآمد. نتایج بدست آمده از لایه نگاری محوطه نشان دهندة وجود آثاری از دوره های نوسنگی جدید، مس سنگی قدیم، میانی، جدید، مفرغ قدیم و جدید، اشکانی، قرون میانی اسلامی و دوره قاجاریه است.

یکی از مهمترین یافته های فرهنگی محوطه، شناسایی قطعات سفال مربوط به دورة مفرغ قدیم( کورا ارس ) است که به دلیل ناشناخته بودن این فرهنگ در این بخش از سرزمین ایران، دارای اهمیت باستان شناسی است. یکی از پرسش های اساسی در مطالعه نمونه سفال های کورا ارس محوطه، مشخص کردن چگونگی و نحوه حضور اقوام کورا ارسی در منطقه است. به نظر می رسد اقوامی کورا ارسی پس از عبور از دشت فامنین همدان از طریق رودخانة قره چای وارد دشت کمیجان و از آنجا به دشت چراء و سپس شهرستان شازند سرازیر شدند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات